Ảnh sản phẩm sâm thổ hào tốt là ảnh chụp chính sản phẩm của cơ sở, đúng màu, đúng cỡ, cho khách thấy rõ thứ họ sẽ nhận được. Một chiếc điện thoại đời gần đây, một cửa sổ có ánh sáng dịu, một tờ giấy trắng và một tấm xốp hắt sáng là đủ cho phần lớn nhu cầu: trang bán hàng, tờ giới thiệu, ảnh trên bao bì và hồ sơ OCOP.
Nhiều trang bán sâm thổ hào đang dùng ảnh lấy từ mạng, ảnh nhân sâm Hàn Quốc, hoặc ảnh dựng quá tay khiến lát sâm trắng như giấy. Khách nhận hàng thấy khác ảnh thì đổi trả, chấm sao thấp, và lần sau không quay lại. Bài này đưa ra bộ ảnh tối thiểu, cách dựng một góc chụp nhỏ, cách chụp từng dạng hàng, và ranh giới chỉnh ảnh để ảnh vẫn là ảnh thật.
Ảnh thật là gì và vì sao sản phẩm sâm cần nó hơn hàng khác
Ảnh thật ở đây có nghĩa đơn giản: ảnh chụp chính sản phẩm đang bán, trong bao bì đang dùng, với màu sắc gần nhất với mắt nhìn. Ảnh có thể được chụp đẹp, sắp đặt gọn, nhưng không thay hàng này bằng hàng khác, không đổi màu sản phẩm, không ghép thêm thứ không có.
Sâm thổ hào cần ảnh thật hơn nhiều mặt hàng khác vì ba lẽ. Thứ nhất, khách chưa quen loại cây này. Họ không biết lát sâm thổ hào trông thế nào, nên ảnh chính là thứ dạy họ nhận ra sản phẩm. Một ảnh mượn từ loài sâm khác dạy họ sai ngay từ đầu. Thứ hai, chất lượng lát và bột thể hiện nhiều qua màu và độ đều: lát ngà đều màu, không đốm, cùng độ dày là dấu hiệu khách nhìn được. Ảnh chỉnh trắng quá tay làm khách nghi tẩy trắng hoặc xông lưu huỳnh khi nhận hàng thật có màu ngà tự nhiên. Thứ ba, quy định về quảng cáo yêu cầu thông tin đúng với sản phẩm, và ảnh là một phần của thông tin đó.
Ảnh thật còn có giá trị ngoài trang bán. Hội đồng OCOP, khách sỉ, đại lý và đoàn kiểm tra đều muốn thấy ảnh khu sấy, khu đóng gói, vườn nguyên liệu. Một kho ảnh có ngày tháng, chụp đều đặn qua các mùa, là bằng chứng âm thầm cho câu chuyện mà cơ sở kể về mình.
Bộ ảnh tối thiểu cho mỗi sản phẩm
Với mỗi sản phẩm trên trang bán, nên có ít nhất các ảnh dưới đây. Đánh số cố định cho từng ảnh để lần sau chụp lại khi đổi bao bì không bị thiếu:
| Ảnh | Chụp gì | Dùng ở đâu |
|---|---|---|
| Mặt trước | Bao bì đứng thẳng, nền trắng hoặc nền trơn, thấy rõ tên sản phẩm | Ảnh đại diện trên sàn, website, danh mục cho đại lý |
| Mặt sau | Nhãn đọc được khi phóng to | Trang chi tiết; khách và sàn thường muốn thấy thành phần, hạn dùng |
| Ruột sản phẩm | Lát, bột, túi lọc hay mứt đổ ra đĩa hoặc khay | Trang chi tiết, mặt sau bao bì, tờ giới thiệu |
| So cỡ | Sản phẩm cạnh bàn tay hoặc một chiếc thìa, cốc quen thuộc | Giúp khách hình dung khối lượng, tránh khiếu nại túi nhỏ |
| Khi dùng | Ấm trà, ly nước màu thật sau khi pha, món ăn có lát sâm | Trang chi tiết, mạng xã hội |
| Nơi làm | Khu sấy, khu đóng gói, vườn, người làm nhìn từ sau hoặc chỉ thấy tay | Trang giới thiệu cơ sở, hồ sơ OCOP, khách sỉ |
| Quy cách đóng thùng | Thùng carton đã xếp hàng, cách chèn | Gửi đại lý, khách sỉ để họ biết hàng tới tay trông thế nào |
Bảy ảnh nghe nhiều, nhưng với một góc chụp đã dựng sẵn, một sản phẩm thường xong trong một buổi. Nếu chỉ có thời gian cho ba ảnh, chọn mặt trước, ruột sản phẩm và mặt sau.
Dựng một góc chụp ở nhà với vài thứ đơn giản
Không cần phòng chụp riêng. Một góc bàn cạnh cửa sổ dùng được quanh năm nếu chuẩn bị như sau:
- Chọn cửa sổ có ánh sáng tán, không có nắng chiếu thẳng vào bàn. Ánh sáng buổi sáng muộn hoặc ngày trời nhiều mây cho màu dễ chịu nhất.
- Đặt bàn vuông góc với cửa sổ, để ánh sáng chiếu từ một bên vào sản phẩm.
- Trải một tờ giấy trắng khổ lớn, uốn cong từ mặt bàn lên tường để không thấy đường gãy phía sau sản phẩm.
- Đặt một tấm xốp trắng hoặc bìa trắng ở phía đối diện cửa sổ để hắt sáng, làm mềm bóng đổ.
- Tắt đèn trong phòng, nhất là đèn vàng, để ánh sáng không pha màu.
- Kê điện thoại lên chân máy hoặc chồng sách, dùng hẹn giờ hai giây để ảnh không rung.
- Lau ống kính điện thoại trước mỗi buổi chụp; vết tay trên ống kính làm ảnh mờ và loá mà khó nhận ra trên màn hình nhỏ.
- Chụp ở chế độ ảnh thường, không bật chế độ làm đẹp, không dùng zoom số; muốn sản phẩm to hơn thì đưa máy lại gần.
Giữ nguyên vị trí bàn, giấy nền và tấm hắt sáng cho các lần chụp sau. Ảnh của mọi sản phẩm sẽ cùng tông, cùng độ sáng, trang bán hàng trông như một bộ. Ghi lại giờ chụp đẹp nhất của góc đó để lần sau khỏi thử lại.
Chụp riêng từng dạng: lát, bột, trà túi lọc, mứt và hàng đóng chai
Lát khô. Rải một nhúm lát trên đĩa sứ trơn hoặc khay tre, để vài lát chồng lên nhau cho thấy độ dày. Chụp gần để thấy vân và màu ngà tự nhiên. Đừng chọn riêng những lát đẹp nhất nếu túi bán ra có cả lát nhỏ; khách sẽ so.
Bột. Đổ bột thành một đống nhỏ trên đĩa tối màu hơn bột, dùng thìa gạt một đường để thấy độ mịn. Ánh sáng bên hông làm lộ cỡ hạt rõ hơn ánh sáng chính diện. Chụp thêm một thìa bột để khách hình dung lượng.
Trà túi lọc. Chụp một túi còn nguyên và một túi đã cắt mở, đổ ruột ra cạnh đó, để khách thấy bên trong là lát nghiền hay bột mịn. Chụp thêm ly trà đã pha bằng nước nóng, đặt trên nền trắng để màu nước trung thực.
Mứt và sâm tẩm mật. Lau sạch cổ hũ và thành hũ trước khi chụp; vệt mật hay vân tay hiện rất rõ trong ảnh. Gắp vài miếng ra đĩa nhỏ để thấy độ trong và độ dẻo. Chụp ngược sáng nhẹ làm lớp mật sáng lên mà không cần chỉnh.
Nước sâm, rượu sâm đóng chai. Chai thuỷ tinh phản chiếu mọi thứ xung quanh, kể cả người chụp. Đặt chai trước nền trắng, chiếu sáng từ phía sau hoặc bên hông, lùi máy ra một chút rồi cắt ảnh. Với rượu, chỉ chụp sản phẩm, không dựng cảnh mời rượu hay cảnh uống.
Củ tươi. Nếu bán củ tươi, chụp trong ngày đào, còn chút đất cát bám, đặt cạnh bàn tay để thấy cỡ. Ghi ngày chụp, vì củ tươi đổi màu nhanh và ảnh cũ dễ gây hiểu lầm với hàng của tuần sau.
Chỉnh ảnh tới đâu thì còn là ảnh thật
Chỉnh ảnh không có gì sai, miễn là chỉnh để ảnh gần với mắt nhìn hơn chứ không xa hơn. Những việc nên làm: cân lại màu trắng khi ảnh bị ám vàng hay ám xanh, tăng giảm độ sáng chung, làm thẳng ảnh nghiêng, cắt bớt phần thừa, xoá hạt bụi trên nền giấy.
Những việc không nên làm: đổi màu lát sâm cho trắng hơn hay vàng hơn thực tế, xoá đốm hay vết trên chính sản phẩm, làm túi phồng hơn, ghép thêm lát sâm cho đĩa đầy hơn, ghép sản phẩm vào cảnh vườn chưa từng tới. Mỗi việc đó tạo ra khoảng cách giữa ảnh và hàng thật, và khách sẽ đo khoảng cách đó khi mở hộp.
Một cách tự kiểm đơn giản: đặt sản phẩm thật cạnh màn hình hiện ảnh đã chỉnh, nhìn dưới ánh sáng ban ngày. Nếu phải giải thích vì sao hai thứ khác nhau, ảnh đã chỉnh quá tay.
Ảnh minh hoạ dựng cảnh, như ấm trà trên bàn gỗ với hoa và lá, vẫn dùng được cho mạng xã hội và bìa trang, nhưng sản phẩm trong ảnh phải là sản phẩm thật. Ảnh vẽ, ảnh tạo bằng phần mềm nên ghi rõ là hình minh hoạ, và không dùng cho ảnh đại diện sản phẩm trên sàn. Thông tin kèm ảnh, như chú thích hay chữ chèn lên ảnh, cũng chịu cùng giới hạn với lời quảng cáo thực phẩm: không công dụng chữa bệnh, không so với thuốc.
Ảnh vườn, xưởng và người làm
Xin phép người trong ảnh. Người trồng, người sấy, người đóng gói đều có quyền với hình ảnh của mình. Hỏi trước, nói rõ ảnh dùng ở đâu, và tôn trọng người không muốn xuất hiện. Chụp từ phía sau hoặc chỉ chụp đôi tay là cách vừa kể được việc làm vừa giữ riêng tư.
Chụp xưởng như ngày làm việc bình thường. Ảnh khu sấy dọn sạch tinh tươm trong một ngày không có hàng trông giả. Ảnh trong ngày làm việc, khi người làm đội mũ, đeo tạp dề, khay lát đang sấy, thuyết phục hơn, miễn khu làm việc thật sự sạch.
Chụp vườn theo mùa. Ảnh vườn lúc cây đang hoa, lúc đào củ, lúc ươm cây con cho thấy nguồn nguyên liệu có thật và đi qua thời gian. Nếu cơ sở thu mua của nông hộ, xin phép chụp ở vườn của họ và ghi rõ đó là vườn liên kết.
Không chụp lộ giấy tờ, màn hình, bảng ghi. Ảnh xưởng hay vô tình lộ sổ ghi lô, giấy tờ, màn hình máy tính có thông tin khách hàng. Kiểm góc ảnh trước khi đăng.
Giữ ngày chụp. Ảnh điện thoại thường ghi sẵn ngày giờ trong thông tin tệp. Khi gửi hồ sơ, có thể cần chứng minh ảnh là của mùa nào, năm nào; đừng xoá thông tin này khi lưu trữ bản gốc.
Quản lý kho ảnh để khỏi chụp lại từ đầu
Sau một năm, cơ sở nhỏ có thể có vài nghìn ảnh rải rác trong điện thoại của nhiều người. Một vài thói quen giữ kho ảnh dùng được lâu dài:
- Đặt tên thư mục theo mã sản phẩm và năm, bên trong theo ngày chụp.
- Giữ ảnh gốc chưa chỉnh ở một nơi, ảnh đã chỉnh ở nơi khác.
- Chụp lại bộ ảnh tối thiểu mỗi khi đổi bao bì, đổi khối lượng hay đổi công thức; xoá ảnh cũ khỏi trang bán ngay khi bao bì mới lên kệ.
- Khi thuê người chụp, thoả thuận bằng văn bản về quyền sử dụng ảnh: dùng ở đâu, bao lâu, có được cắt chỉnh không.
- Cho đại lý và cửa hàng một bộ ảnh chuẩn để họ không tự chụp ảnh xấu hay lấy ảnh từ nơi khác.
- Sao lưu kho ảnh ít nhất ở hai nơi.
Kho ảnh gọn gàng còn rút ngắn thời gian làm hồ sơ OCOP, chuẩn bị gian hàng hội chợ hay gửi thông tin cho khách sỉ nước ngoài, vì phần lớn ảnh họ cần đã có sẵn và có ngày tháng rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại cũ có chụp được ảnh sản phẩm đủ đẹp không?
Phần lớn điện thoại vài năm gần đây đủ dùng nếu ánh sáng tốt. Ánh sáng quyết định nhiều hơn máy: cửa sổ có ánh sáng dịu, tấm hắt sáng, nền trơn. Máy cũ cần giữ chắc tay hơn, chụp ở nơi sáng hơn và lau ống kính kỹ, nhưng không cần mua máy ảnh riêng để bắt đầu.
Có được dùng ảnh sâm trên mạng cho trang bán hàng không?
Không nên. Ảnh trên mạng thuộc quyền của người chụp, và thường không phải sản phẩm của bạn, có khi không phải cùng loài cây. Khách nhận hàng khác ảnh sẽ khiếu nại. Ảnh tự chụp, dù chưa đẹp bằng, vẫn an toàn và đáng tin hơn.
Có nên làm lát sâm trắng hơn trong ảnh cho đẹp?
Không. Lát sâm thổ hào sấy đúng có màu ngà tự nhiên. Ảnh chỉnh trắng hơn thực tế làm khách thất vọng hoặc nghi ngờ khi nhận hàng, và có thể bị xem là thông tin không đúng sản phẩm. Chỉ cân màu để ảnh giống mắt nhìn, không đổi màu sản phẩm.
Hồ sơ OCOP cần ảnh gì?
Thành phần hồ sơ cụ thể do cơ quan phụ trách OCOP hướng dẫn theo từng kỳ. Thường hữu ích là ảnh sản phẩm với bao bì đang bán, ảnh khu sản xuất, vùng nguyên liệu, ảnh sản phẩm ở điểm bán hoặc hội chợ. Ảnh có ngày tháng rõ và chụp nhiều thời điểm cho thấy hoạt động thật.
Chụp ảnh người làm trong xưởng cần lưu ý gì?
Hỏi ý người đó trước, nói rõ ảnh dùng ở đâu. Người làm phải mặc đúng đồ bảo hộ như mũ trùm tóc, tạp dề, găng tay khi tiếp xúc sản phẩm, vì ảnh xưởng mà người làm đầu trần bốc lát bằng tay không sẽ gây phản cảm. Có thể chỉ chụp đôi tay hoặc từ phía sau.
Bao lâu thì nên chụp lại ảnh sản phẩm?
Mỗi khi bao bì, khối lượng, công thức hay màu sản phẩm thay đổi thì chụp lại ngay. Ngoài ra, xem lại bộ ảnh mỗi năm một lần, so với hàng đang bán. Ảnh vườn và xưởng nên chụp đều theo mùa để kho ảnh luôn có ảnh mới, có ngày tháng.